خرداد: ترور سپهبد سلیمانی در رسانههای جهان بازتاب بسیار گسترده ای داشته و آنها در مورد این رخداد و نقش آن در آینده منطقه تحلیلهای پرشماری ارائه دادهاند.
به گزارش خرداد به نقل از شفقنا از نیویورکتایمز؛ شماری از کارشناسان سیاسی بر این باورند که این اقدام تروریستی آمریکا باعث تشدید درگیری آمریکا با ایران خواهد شد که این نیز به نوبه خود میتواند تهدیدی باشد علیه نبرد علیه داعش.
ستوننویس نیویورکتایمز نوشته است:
ترور فرمانده ارشد ایرانی ممکن است استقرار و ابقای نیروهای آمریکایی را در عراق غیرممکن کند. این امر میتواند نبرد علیه داعش را غیرممکن کرده و باعث تسهیل در بازگشت داعش شود.
برای شبه نظامیان داعش حمله هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی به کاروان ژنرال قاسم سلیمانی یک پیروزی آشکار بود که با نتیجه دو بر یک حاصل آمد.
اول اینکه ترور ژنرال سلیمانی باعث شد یکی از رهبران مؤثر داعش از میدان مبارزه خارج شده باشد. فرماندهی که مسئولیت سازماندهی و ایجاد اتحاد در میان نیروهای شبه نظامی تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران را که بخش عمدهای از مبارزات منتج به بیرون راندن شبه نظامیان داعش از دژهای خود در سوریه و عراق را بر عهده داشتند، بر عهده داشت.
این ترور همچنین باعث عصبانیت شبه نظامیان و متحدین پرشمار سیاسی آنها در عراق شده و این امر آنها را به طور جدی بر علیه حضور آمریکاییها در عراق شورانده و باعث شک و تردید در مورد ادامه کارزار آمریکا علیه داعش شده است. موضوعی که میتواند موانع موجود علیه احیای داعش در عراق و سوریه را از تضعیف کند.
سام هلر، تحلیلگر گروه بین الملل بحران که درباره مبارزه با داعش مطالعه میکند، میگوید: «این اتفاق دقیقاً همان چیزی است که داعش نیاز داشت. نوعی روغنکاری برای موتور ماشینهای کارخانهای که میخواهد فعالیتش را ادامه دهد و از حاشیه فعلی خود خارج شود». او ادامه میدهد که «حتی اگر نیروهای آمریکایی بلافاصله عقبنشینی نکنند، تصور اینکه آنها از این به بعد میتوانند به طور معنیداری مبارزه با داعش را ادامه دهند، حداقل برای من بسیار دشوار است».
مقامات پیشین دفاعی و اطلاعاتی بر این باورند که تشدید تنش و رویارویی آمریکا با شبه نظامیان عراقی تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران اکنون به معنای این است که نیروهای آمریکایی، هم در سوریه و هم در عراق، باید بیش از زمانی که با داعش مبارزه میکردند نگران محافظت از جان خودشان باشند. این میتواند حواس آنها را از کارزار مقابله با داعش پرت کند».
دانا استرو، یکی از مقامات ارشد سابق پنتاگون و رئیس گروه مطالعات سوریه که از سوی کنگره حمایت میشود، میگوید: «آنها به جای مأموریت نبرد با داعش، تمرکزشان بیش از پیش بر محافظت از خودشان خواهد بود».
در حال حاضر نزدیک به ۵۰۰۰ سرباز آمریکایی در عراق مستقرند که ادعا میکنند از نیروهای عراقی که در تلاش برای شکار هزاران شورشی داعش هستند (که هنوز در حال طرح حمله از مخفیگاههایشان در مناطق دور افتاده روستایی و بیابانها و کوهستان هستند) پشتیبانی میکنند.
تحلیلگران عقیده دارند که که بدون نظارت، پشتیبانی اطلاعاتی، حمل و نقل و پشتیبانی هوایی آمریکا، داعشیها خواهند توانست از پس نیروهای عراقی برامده- و این بیتردید به مبارزان داعش اجازه خواهد داد با مصونیت کامل برای بازسازی سازمان خود اقدام کنند.
از این گذشته، پشتیبانی اطلاعاتی و لجستیکی ارتش آمریکا برای متحدان اروپایی و سایر شرکای نظامی ائتلاف بینالمللی علیه داعش نیز به همان اندازه نیروهای عراقی ضروری است.
حتی گروه هزار نفره و کوچک آمریکایی مستقر در سوریه نیز، بدون حمایت و پشتیبانی آمریکاییهای مستقر در عراق غیرممکن است امکان ادامه حضور داشته باشند. و برخی از تحلیلگران معتقدند که دستور رئیس جمهور ترامپ به خروج نیروهای آمریکا از سوریه که موجب کاهش تعداد نیروهای آمریکایی در آنجا شده است، علاوه بر کاهش فشارها علیه داعش نیروهای آمریکایی را در معرض حمله نیز قرار داده است.
دولت عراق که پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ تأسیس شده، مدتهاست که تلاش میکند تعادل و موازنهای میان وابستگی خود به واشنگتن و غرب در برابر روابط نزدیک خود با ایران همسایه برقرار کند. دولت عراق در بغداد به شدت به شبه نظامیان تحت حمایت ایران در نبرد با داعش اعتماد کرد و به نظر میرسد هنوز هم بهشان اعتماد دارد.
و بسیاری از سیاستمداران عراقی روابط تنگاتنگی با ایران دارند. در میان آنها بسیاری از رهبران یا نمایندگان آن شبه نظامیان شیعه تحت حمایت ایران وجود دارند که اکنون به نمایندگی پارلمان انتخاب شدهاند.
از این گذشته، مقامات آمریکایی بارها و بارها به عراقیهای عصبانی اطمینان دادهاند که بازگشت نیروهای ایالات متحده در سال ۲۰۱۴ صرفا برای پشتیبانی از آنها در جنگ علیه داعش بوده. دیپلماتها و افسران آمریکایی همواره تأکید کردهاند که نیروهای آمریکایی با دعوت رسمی دولت عراق و تنها به خاطر افزایش ظرفیت نیروهای عراقی در مبارزه با داعش در عراق حضور دارند.
اما در هفته گذشته نیروهای ایالات متحده در عراق نه تنها ژنرال سلیمانی را ترور کردند، بلکه در همان حمله هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا یک رهبر ارشد شبه نظامیان عراق را نیز که از مقامات عالی امنیتی دولت و عضو سابق پارلمان بود، به قتل رساندند. رئیس روابط عمومی او نیز در این حمله ترور شد.
و در روزهای گذشته، ایالات متحده بیش از ۲۵ رزمنده عراقی یک سازمان شبه نظامی بزرگ تحت حمایت ایران را کشته بود. آنها در یک حمله موشکی که به تلافی کشته شدن یک پیمانکار غیرنظامی آمریکایی انجام شده بود، شهید شدند.
آقای هلر از گروه بینالمللی بحران میگوید که «اقداماتی از این نوع نقض آشکاری است در شرایط توافق شده بر سر بازگشت ارتش آمریکا به عراق». او افزود که «حتی اگر پارلمان نیروهای آمریکایی را بلافاصله اخراج نکند، اما تردید دارم که بعد از این قتلها حضور ایالات متحده چگونه ادامه پیدا خواهد کرد».
مقامات آمریکایی مدتهای مدیدی بود که ژنرال سلیمانی را دشمن ترسناکی میدانستند. بعد از حمله ایالات متحده به عراق در سال ۲۰۰۳، او بارها و بارها به صدور دستور و تحریک شبه نظامیان شیعه برای قتل صدها آمریکایی متهم شده بود.
اما در نبرد با داعش، پس از سال ۲۰۱۴، ایالات متحده ناچار بود ژنرال سلیمانی را به عنوان یکی از مهمترین مبارزان علیه داعش به رسمیت بشناسد. در واقع نقطه مشترکی که بین حکومت ایران و واشنگتن پیدا شده بود، دشمنی با شبه نظامیان داعش بود و نیروهای تحت حمایت ایران زیر نظر ژنرال سلیمانی جنگهای بسیاری را روی زمین انجام دادند، در حالی که جتها، هلیکوپترها و هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی آنها را تأمین میکردند. در آن دوره حملات شبه نظامیان به نیروهای آمریکایی نیز متوقف شده بود و این نیروها در داخل پایگاههای نظامی عراق مستقر شدند، جایی که علیرغم روابط بسیار زیاد میزبانشان با تهران امنیت و حفاظت از آنها به عهده نیروهای امنیتی عراق بود.
اکنون رئیس جمهور ترامپ رویارویی گستردهای را با جمهوری اسلامی ایران آغاز کرده، و به دنبال استفاده از تحریمهای اقتصادی گسترده برای تحمیل محدودیتهای جدید در زمینه فعالیتهای نظامی و برنامههای هستهای به تهران است.
شبه نظامیان تحت حمایت ایران در ماههای اخیر بار دیگر شروع به تهدید یا حمله به آمریکاییها کردند. و هنگامی که هفته گذشته یک گروه از شبهنظامیان به محاصره سفارت آمریکا در منطقه به شدت محافظت شدهای در بغداد اقدام کردند، ناکام ماندن نیروهای امنیتی عراق در جلوگیری از حمله و واکنش دیرهنگام به آن هر دو یادآوری دقیق محدودیتهای آنها بودند، که بخشی به این دلیل بود که آنها با دو نیرو و دو قدرت پیمان بیعت بسته بودند.
ایلان گلدنبرگ، رئیس تیم ایران در پنتاگون در زمان ریاست جمهوری اوباما و مدیر برنامه امنیت خاورمیانه در مرکز امنیت جدید آمریکا میگوید «اگر تشدید تنشها منجر به نبرد بزرگتری در عراق بین ایالات متحده و ایران شود، هرج و مرج باعث ایجاد همان شرایطی خواهد شد که در گذشته به رونق داعش انجامیده بود». او تاکید میکند که «چنین اتفاقی یک شرایط عالی برای بازسازی داعش است.».
داگلاس لوندون، استاد مرکز مطالعات امنیتی در جورج تاون و یکی از مقامات سابق سیا در منطقه هشدار داده که «تبعات رفتار آمریکا همچنین باعث افزایش پتانسیل حملههای نیروهای عراقی علیه میهمانان آمریکاییشان خواهد شد». او میگوید: «ما تاکنون مشابه آن حملات را که در افغانستان بارها و بارها دیدهایم، در عراق تجربه نکردهایم. اما مطمئناً این اتفاق ریسک و خطر آن را بالا میبرد».
باربارا اسلاوین، محقق امور ایران در شورای آتلانتیک هم میگوید: «رهبران داعش اکنون باید خوشحال باشند که میبینند دشمنانشان در عراق با هم درگیری دارند. این امر قطعا به بازگشت داعش کمک میکند».