۱۷ آبان ۱۴۰۰ - ۱۸:۱۸
کد خبر: ۳۶۹۳۹۷
جلسه‌های سران قوا؛

ظرفیتی عالی ورای بوروکراسی اداری

سلسله نشست‌هایی که هر از چندگاهی به عنوان «جلسه سران سه قوه» برگزار می‌شود، یکی از معدود جلسه‌هایی است که در فواصل کوتاه بین عالی‌ترین مقام‌های اجرایی، قضایی و پارلمانی کشور تشکیل می‌شود و نزدیک‌ترین آن مربوط به شنبه گذشته (۱۵ آبان) است که به میزبانی رئیس‌جمهوری برگزار شد.

به گزارش ایرناپلاس، اگرچه به طور معمول، درباره محتویات مورد بحث در این جلسه‌ها، اخبار مشروحی منتشر نمی­‌شود اما از ترکیب سه نفره حاضران می­‌توان فهمید که مهم­ترین، به‌روزترین و با اولویت‌ترین مسائل جامعه در آن بررسی می‌شود که شامل همه حوزه­‌های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جاری کشور است.

با اینکه برگزاری جلسه‌های از این دست در دوران مختلفی از حیات جمهوری اسلامی قابل تصور است، رسمیت یافتن و برگزاری منظم آن، به صورت چرخشی و هر هفته به میزبانی یکی از سران قوا، ویژگی خاصی به آن بخشیده که به نظر می‌رسد این شکل از برگزاری، عمر چندان درازی نداشته باشد.

براساس عکس منتشر شده در پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار رهبر معظم انقلاب، سه مقام عالی کشور در میانه دهه ۶۰ در کنار هم نشسته­‌اند و عنوان و تاریخ موجود در خود عکس عبارت است از «اولین جلسه مشترک قوای سه گانه- ۱۲ خرداد ۱۳۶۶».
براساس این تصویر، رئیسان جمهوری، شورای عالی قضایی و مجلس شورای اسلامی نشسته­‌اند و به نظر می­‌رسد بعد از گذار از کوران حوادث داخلی دهه ۶۰ و در سال منتهی به پایان جنگ تحمیلی، اینگونه جلسه‌ها پاگرفته باشند و اهمیت آن از همان سال‌ها درک شده باشد؛ به­ ویژه که تهدیدهای داخلی و آشوب­‌های سیاسی سال­‌های نخست شکل­‌گیری نظام نوپای جمهوری اسلامی پشت سرگذاشته شده بود و سرنوشت مهم­ترین تهدید خارجی کشور ­(جنگ تحمیلی) به نقطه حساسی رسیده بود.

در چند سال اخیر اگرچه جلسه‌های سران قوا هر از چندگاهی برگزار می­‌شده است اما دستور و ابتکار رهبر معظم انقلاب در سال ۱۳۹۷ پس از شکل­‌گیری معادله‌های جدید پسابرجامی و زیاده­‌خواهی­‌های رئیس‌جمهوری وقت آمریکا، به این جلسه‌ها شکلی تخصصی­‌تر بخشید و از دل آن «شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا» متولد شد؛ شورایی که ایده تشکیل آن در نشست سران قوا با رهبر معظم انقلاب در هشتم اردیبهشت ۱۳۹۷ مطرح شد و با تأکید ایشان بر تشکیل «اتاق جنگ اقتصادی» پاگرفت و نخستین جلسه آن کمتر از یک ماه بعد (در خرداد ۱۳۹۷) برگزار شد. از آن تاریخ به بعد، اهمیت جلسه‌های هماهنگی سران سه قوه بیشتر درک شد و شکل منظم­‌تری به خود گرفت.

در دوره جدید اما، یک تغییر مهم سیاسی در کشور سبب شده است که این جلسه‌ها غنای بیشتری یافته و به قول رئیس مجلس شورای اسلامی در شهریورماه گذشته، «همدلی خوبی بین سران قوا» وجود داشته باشد. این «همدلی» بعد از تحولات مربوط به انتخابات ریاست جمهوری و همچنین مدیریت قوه قضائیه، یک سال پس از تغییر ترکیب مجلس شورای اسلامی رخ داده است؛ تحولی امیدبخش برای حل مهم­ترین معضلات کشور با شکل­‌گیری سه قوه‌ای که فارغ از اختلاف‌های مرسوم سیاسی، عزم خود را برای حل مهم­ترین معضلات کشور جذب کرده­‌اند.

بررسی جنبه­‌های سیاسی و سلیقه‌های فکری-جناحی قوای سه‌گانه کشور در ۳۲ سال گذشته نشان می­‌دهد، هیچ دوره­‌ای به اندازه حال حاضر، ترکیب سران قوا (و ترکیب داخلی همکاران آنها) هماهنگ و همدل نبوده و فرصتی تاریخی برای هم‌افزایی و جهش تاریخی در بهبود امور ایران اسلامی فراهم نبوده است؛ به این شکل که رئیس قوه قضائیه همکار نزدیک رئیس‌جمهوری در دستگاه قضایی بوده و رئیس کنونی مجلس نیز ارتباط تنگاتنگی با رئیس‌جمهوری دارند؛ این ترکیب ایده‌آل اگر چنانچه گرفتار خطای چشم­‌پوشی از وظایف و هم‌پوشانی سیاسی و هم­سلیقگی نشود، می­‌تواند مقدمات یک برنامه­‌ریزی مطلوبِ سه‌سویه میان مهم­ترین ارکان نظام باشد تا بخش مهمی از عقب­‌ماندگی­‌های به ارث رسیده را جبران کند.

از سوی دیگر، با تحولات اقتصادی-اجتماعی سه سال و نیم اخیر که بخشی از آن حاصل خروج غیرقانونی آمریکا از توافق برجام و ورود خسارت‌بار متغیرهای کرونا و خشکسالی است، کشورمان در شرایط خاصی از منظر تحولات و مشکلات داخلی و خارجی قرار گرفته است و بیش از هر زمان دیگری در سه دهه اخیر نیازمند همدلی واقعی (و نه فقط زبانی) مدیران ارشد قواست.

این شرایط خاص به یک انسجام فکری، عملی، اجرایی و مراوداتی بین سه قوه اصلی کشور نیاز دارد که خوشبختانه با تدبیر رهبر معظم انقلاب، هم‌راستای دیگر نهادهای حاکمیتی قرار گرفته­ و بارقه­‌هایی از امید را در دل میلیون­‌ها ایرانی آفریده‌اند؛ امیدی واقعی و تحول­‌ساز برای توقف میان­‌مدت اختلاف‌های بیهوده سیاسی- جناحی، بسیج همه­‌جانبه «قوای» کشور برای رفع مشکلات موجود و بن­‌بست‌شکنی از مهم­ترین معضلات داخلی، منطقه‌ای و بین­‌المللی ایران.

در این شرایط، نقش جلسه‌های هفتگی سران قوا، می­‌تواند به عنوان نقطه اتصال و پیونددهنده مهم­ترین مراکز اجرایی، تقنینی و قضایی کشور مطرح باشد و به عنوان حلقه رابط قوا، به‌گونه­‌ای عمل کند که بخش زیادی از بوروکراسی مزاحم در ساختار اداری و سیاسی را پشت سر گذارد.
اگر تصمیم‌ها و مصوبه‌های شوراهای فرادستی مانند مجمع تشخیص مصلحت نظام، شورای عالی انقلاب فرهنگی و حتی شورای عالی امنیت ملی، نیازمند طی مسیرهای گاه طولانی ابلاغ و طی فرآیندهای اداری زمان‌بر است، تصمیم‌های سران سه قوه این قابلیت را دارد که یا در تصحیح جهت­‌گیری­‌های جاری اثرگذار باشد، یا به صورت تصمیمی فوریتی و ضروری با اطلاع و تنفیذ رهبریِ نظام عملیاتی شود، یا مبنای حرکت در ریل­‌های قانون­گذاری و دستورالعمل­‌های سه قوه قرار گیرد.

جلسه سران قوا به عنوان یکی از ظرفیت­‌های بالقوه کشور لازم است فعال­‌تر برگزار شود و چنانچه مورد توافق اعضا قرار گیرد، می‌تواند گاهی با حضور نمایندگان رسانه­‌ها زیرپوشش خبری باشد تا بازتاب گسترده­‌تری در افکار عمومی ایجاد کند.

منبع: ایرنا پلاس

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
tabligh-aghaye Mohebbi